آشغالگیر های دستی و مکانیکی

آشغالگیر های دستی و مکانیکی

سیستم های آشغالگیری جزو اولین عملیات فيزيكي مقدماتی در صنعت تصفیه آب و فاضلاب دسته بندی می گردند زیرا در دستگاههایی که بدین منظور ساخته می شوند، معمولاً از عوامل و نیروهای فيزيكي بمنظور حذف مواد زاید درشت در فاضلاب ورودی استفاده مي گردد. بطورکلی در تصفيه فيزيكي فاضلاب، مواد جامد درشت از فاضلاب گرفته مي شود تا واحدهاي ديگر تصفيه بتوانند بدون تحمل بار زياد، وظايف اصلي تصفيه را به راحتي انجام دهند. وجود مواد جامد درشت و حجيم به تأسيسات مكانيكي در تصفيه خانه از جمله پمپها و واحدهاي اندازه گيری آسيب رسانده و اختلالاتي را در حوض هاي هوادهي و در بخش تصفيه لجن به وجود مي آورند. در اصل تصفيه فيزيكي، واحدهاي اصلي تصفيه و تأسيسات حساس تصفيه خانه را در مقابل خطرات ذكر شده محافظت مي نمايد. لازم به ذکر است که بر اساس تجارب حاصله و اعداد و ارقام ارائه شده در مراجع معتبر علمی، راندمان حذف BOD،COD، TSS، نیتروژن آلی و آمونیاکی و فسفرکل درسیستم های آشغالگیری در حد کم می باشد. فاضلاب ورودي به تصفيه خانه علاوه بر مواد جامد معلق و محلول حاوي تعداد زيادي مواد جامد درشت از جمله قطعات چوب، لاستيك، پارچه، مقوا، دستکش، بطری، قوطي كنسرو، شاخ و برگ درختان و…. مي باشد. ورود اينگونه مواد به تصفيه خانه اختلالات زيادي را در فرآیند تصفيه به وجود آورده و به دستگاه هاي مكانيكي تصفيه از جمله پمپ ها و لوله ها آسيب مي رساند. نصب آشغالگير در کانال ورودی تصفيه خانه و حذف مواد جامد درشت موجب افزايش عمر تأسيسات مكانيكي گشته و از خسارات احتمالي جلوگيري به عمل مي آورد.

سیستم آشغالگير معمولاً از ميله ها، تسمه ها و يا صفحاتي تشكيل شده است كه در داخل يك قاب و به فواصل معيني از هم قرار گرفته اند. آشغالگير با شيب 30 الي 45 درصد در داخل كانال ورودی فاضلاب نصب می گردد. آشغال هاي انباشته شده در پشت ميله ها مي تواند به روش دستي يا مكانيكي جمع آوري شده و از آنجا حمل و دفع گردند. معمولاً‏ً در تصفيه خانه هاي بزرگ جمع آوري آشغال ها به طريق اتوماتیک و به روش مكانيكي انجام مي گيرد، ولي براي اطمينان عملکرد در شرایط اضطراری اصولا یک واحد آشغالگير دستي نيز در نظر گرفته مي شود. براي تجمع و حذف هرچه بيشتر آشغال ها بايد سرعت جريان فاضلاب در آشغالگير كنترل گردد كه اين سرعت می تواند از 3/0 تا 1 متر بر ثانيه متغیر باشد. لازم به ذکر است که آشغالگيرها را نیز با توجه به فاصله باز بين ميله هايشان به سه دسته تقسيم مي نمايند، که در ذیل مختصرا به معرفی هریک پرداخته شده است.

1-  آشغالگير دهانه گشاد

اين نوع آشغالگير براي جمع آوري مواد جامد بسيار درشت از جمله تكه هاي بزرگ چوب و لاستيك، شاخ و برگ درختان، مواد بزرگ پلاستيكي و غيره در کانال ورودي تصفيه خانه نصب مي گردد. فاصله بين ميله هاي آشغالگير دهانه درشت معمولاً بين 5/7 الي 15 سانتيمتر مي باشد. با توجه به فاصله زیاد بين ميله ها اجسام درشت  به راحتي از آنها عبور نموده ولي احتمال گرفتگي آن بسيار كم مي باشد. مقدار آشغال جمع آوري شده در این نوع كم بوده و معمولاً تخليه آن با دست انجام مي گيرد. عيب عمده اين آشغالگيرها عبور مواد جامد نسبتا‏ً درشت از بين ميله ها مي باشد. براي از بين بردن اين نقص معمولاً اين آشغالگيرها را توأم با آشغالگيرهاي دهانه متوسط يا ريز در تصفيه خانه ها به كار مي برند.

2-  آشغالگير دهانه متوسط

اين آشغالگيرها براي جمع آوري مواد جامد كه قطر آنها بيشتر از 2 سانتي متر مي باشد به كار مي رود. فاصله بين
ميله هاي آنها در بازه 5-2 سانتيمتر مي باشد. مقدار آشغال جمع آوري شده توسط اين آشغالگيرها بين 4/1 الی 2 مترمكعب در روز مي باشد. چون اين مقدار رقم قابل ملاحظه اي است براي تخليه اين آشغالگيرها از دستگاه هاي آشغال جمع كن مكانيكي و اتوماتيك استفاده مي نمايند. آشغال جمع كن ها كه به طور اتوماتيك و نسبت به سطح فاضلاب در كانال آشغالگير به كار
مي افتد، آشغال ها را جمع آوري نموده و به داخل سيلوي مخصوصي مي ريزد كه از آنجا تخليه و دفع مي گردد. سرعت متوسط عبور فاضلاب را در اين آشغالگيرها 8/0 تا 1 متر در ثانيه انتخاب مي نمايند. در تصفيه خانه ها معمولاً تعداد آشغالگيرهاي دهانه متوسط را بيش از يك واحد انتخاب مي نمايند تا درصورتي كه يكي از آنها از مدار خارج گرديد بقيه بتوانند بار اضافي را به راحتي تحمل نمايند. در حالي كه به علت تعمیرات یا محدوديت هاي خاصي يك واحد آشغالگير پيشنهاد گردد، ايجاد مجراي انحراف یا کنارگذر (By Pass) با آشغالگير دستي اجباري خواهد بود. اين آشغالگيرها معمولاً مجهز به سيستم كنترل سه وضعيتي (دستي، خاموش و اتوماتيك) مي باشند.

3- آشغالگيرهاي دهانه ريز

اين نوع آشغالگيرها در تصفيه خانه هايي كه در آنها دستگاه هاي بسيار حساس نصب گرديده اند، مورد استفاده قرار مي گيرد. جنس ميله هاي مورد استفاده در آشغالگيرها معمولاً از نوع فولاد ضد زنگ (Stainless-Steel) مي باشد. اين آشغالگيرها عموماً براي حفاظت تجهيزات مكانيكي گران قيمت و در تركيبي از آشغالگيرهاي دهانه درشت و متوسط و توأم با آنها به كار برده مي شوند. فاصله بين ميله آنها تقريباً 20 میلیمتر بوده و عبور فاضلاب از بين ميله ها به كندي انجام مي گيرد. احتمال گرفتگي اين آشغالگير بسيار زياد بوده و مقدار آشغال جمع شده در پشت ميله خيلي بيشتر از دو نوع ديگر مي باشد.

4- آشغالگيرهاي سبدی

آشغالگیرهای دستی مدل سبدی (Basket Screen) براساس دبی فاضلاب و ماهیت فاضلاب در قطرهای مختلف پیش بینی می گردند و معمولاً در مسیر لوله ورودی منتهی به حوضچه های پمپاژ و داخل ایستگاه و یا منهول ها نصب می شوند تا با حذف مواد جامد درشت موجب افزايش طول عمر پمپها و تأسيسات مكانيكي گشته و از خسارات و گرفتگی های احتمالي لوله های بالابر و کلکتور جلوگيري به عمل آورند. جنس بدنه سبد میلگرد بافته شده بوده و قطر سوراخ سبد (فاصله باز بین دهانه سبد یا چشمه ها) 40-10 میلیمتر می باشد. بمنظور سهولت در راهبری، بهره برداری، سرویس و نگهداری تجهیزات ایستگاه و آشغالگیر، در داخل حوضچه پمپاژ نشیمنگاهی جهت استقرار سبد آشغالگیر پیش بینی می گردد تا سبد به وسیله یک بالابر الکتریکی با ظرفیت تقریبی 250 کیلوگرم تا 5/0 تن از طریق سیم بکسل روكش دار و وینچ برقی برای نظافت بالا آورده شود یا اینکه این عمل توسط اپراتور مطابق شکل زیر انجام می پذیرد.

شایان ذکر است با توجه به تنوع و گستردگی مدل های آشغالگیر، (از قبیل روتاری درام ها، درام اسکرین ها و آشغالگیرهای پلکانی، مایکرواسترینرها و مدل های اسکرو) این شرکت آمادگی دارد تا براساس مشخصات فنی و متریال درخواستی مشتری هر نوع سفارشی را تهیه و تأمین نماید.